Μέχρι τη δεκαετία του 1930, ο θηλασμός αποτελούσε μία σχεδόν παγκόσμια πρακτική. Εκείνη την εποχή αναπτύχθηκε η βρεφική φόρμουλα, η οποία παρασκευαζόταν από τροποποιημένο αγελαδινό γάλα. H φόρμουλα έγινε σύντομα σύμβολο της κοινωνίας της αφθονίας. Αυτό οδήγησε σε μία δραματική μείωση των ποσοστών θηλασμού.

Σήμερα, ο θηλασμός συνιστάται και πάλι θερμά. Ήδη από τη δεκαετία του 1960 δεκάδες μελέτες έχουν καταδείξει επανειλημμένα τα οφέλη του θηλασμού και την ανωτερότητα του μητρικού γάλακτος. Τα βρέφη που θηλάζουν φαίνεται ότι αρρωσταίνουν λιγότερο από κρυώματα, διάρροιες ή ωτίτιδες. Επίσης, είναι λιγότερο πιθανό να παρουσιάσουν αλλεργίες. Παράλληλα, ο θηλασμός είναι απαραίτητος για την ψυχολογική ευημερία της μητέρας και του παιδιού.

Ωστόσο, ο θηλασμός αποτελεί συχνά μία μεγάλη πρόκληση για τη μητέρα λόγω ύπαρξης εισεχουσών ή επώδυνων θηλών, λοιμώξεων του μαστού (μαστίτιδα), μυκητιάσεων στο στόμα του βρέφους και στις θηλές, συνεχούς διαρροής γάλακτος σε συνδυασμό με τις κοινωνικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει ή απλώς λόγω ανεπαρκούς παραγωγής γάλακτος, η οποία οδηγεί τη μητέρα σε αίσθημα ενοχής και ανεπάρκειας.

Η φυσιολογική διαδικασία του θηλασμού των νεογνών επιφέρει ορατές αλλαγές στο δέρμα της θηλής, όπως είναι το οίδημα και η εσχάρα. Συχνά παρατηρούνται επίσης φλύκταινες, περιοχές με φλεγμονή αλλά και απολέπιση (Ziemer 1993). Τα στατιστικά στοιχεία αποκαλύπτουν ότι το 80-95% των μητέρων που θηλάζουν βιώνουν πόνο σε κάποιο βαθμό, ενώ το 26% αναφέρουν ακραίο πόνο στις θηλές (Newton 1952, Walker 1989). Είναι προφανές ότι ο τραυματισμός των θηλών εξακολουθεί να είναι πολύ συχνός (Cable 1997).

Οι επώδυνες θηλές μπορεί να αναστείλουν το αντανακλαστικό εκροής του γάλακτος. Καθώς η μητέρα βιώνει περισσότερη ένταση, ξεκινά ένας φαύλος κύκλος, που συχνά οδηγεί στον πρώιμο αποθηλασμό.
Ο τραυματισμός στις θηλές μπορεί επίσης να αποτελέσει προδιαθεσικό παράγοντα για λοιμώξεις από μικροοργανισμούς όπως ο Candida albicans ή ο Staphylococcus aureus, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο ανάπτυξης μαστίτιδας λόγω λοίμωξης του ανιόντος γαλακτοφόρου πόρου (Amir 1991, Livingstone 1999).

Το πιο σημαντικό μέτρο για την πρόληψη των τραυματισμένων και επώδυνων θηλών είναι να τοποθετηθεί σωστά το μωρό στον μαστό, ώστε να «πιάσει» σωστά το στήθος (Klaus 1987).

Άλλοι παράγοντες που συντελούν στις τραυματισμένες ή επώδυνες θηλές είναι τα προϊόντα που αφαιρούν τη φυσική λίπανση από την περιοχή της θηλής (σαπούνια, σαμπουάν), η μυκητίαση και το έκζεμα ή η τάση προς ξηροδερμία. Η σωστή υγιεινή συνδυαστικά με τη χρήση κατάλληλων προϊόντων είναι καθοριστικής σημασίας.

Η παλιά μέθοδος αντιμετώπισης των πληγωμένων θηλών ήταν να διατηρούνται στεγνές οι θηλές που έχουν υποστεί βλάβη. Ωστόσο, όταν η επούλωση των πληγών γίνεται σε ενυδατωμένο περιβάλλον, δεν συνοδεύεται από σχηματισμό εσχάρας ή εφελκίδας. Επομένως, η σύγχρονη προσέγγιση συνίσταται στη δημιουργία ενός φραγμού ενυδάτωσης στην πληγωμένη περιοχή, έτσι ώστε να επιβραδύνεται η εξάτμιση της υγρασίας, που φυσιολογικά βρίσκεται στο δέρμα.

Είναι θετικό ότι στις μέρες μας η γνώση της σημασίας και των πλεονεκτημάτων του θηλασμού συνοδεύεται πλέον από όλο και περισσότερες γνώσεις για την πρόληψη και αντιμετώπιση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι θηλάζουσες μητέρες.

Περισσότερες επαγγελματικές πληροφορίες: