Μαστίτιδα: Αιτίες, συμπτώματα και αντιμετώπιση

Περίπου το 10% των μητέρων παρουσιάζουν μια φλεγμονή του μαστού, η οποία ονομάζεται μαστίτιδα. Υπάρχουν δύο τύποι μαστίτιδας, η μη λοιμώδης και η λοιμώδης. Ο θηλασμός είναι μία δεξιότητα στην οποία κάθε νέα μητέρα εκπαιδεύεται. Η λανθασμένη τεχνική του μπορεί να οδηγήσει σε παγίδευση του γάλακτος μέσα στον μαστό, κάτι που αποτελεί την κυριότερη αιτία της μαστίτιδας.

Άλλες αιτίες περιλαμβάνουν:

  • Αποφραγμένος γαλακτοφόρος πόρος.
    Εάν ένας μαστός δεν αδειάζει πλήρως στους θηλασμούς, ένας από τους γαλακτοφόρους πόρους σας μπορεί να αποφραχθεί, προκαλώντας αναστροφή της ροής του γάλακτος, η οποία οδηγεί σε λοίμωξη του μαστού.
  • Είσοδος βακτηρίων στον μαστό.
    Βακτήρια από την επιφάνεια του δέρματός σας και το στόμα του μωρού μπορεί να εισέλθουν στους γαλακτοφόρους πόρους μέσω κάποιας ραγάδας ή αμυχής στο δέρμα της θηλής σας ή κάποιου ανοίγματος ενός γαλακτοφόρου πόρου. Το στάσιμο γάλα στον μαστό που δεν αδειάζει επαρκώς αποτελεί πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη βακτηρίων. Οι αντιβακτηριδιακές ιδιότητες του γάλακτός σας συμβάλλουν στην προστασία του μωρού σας από τη λοίμωξη.

Η μαστίτιδα παρουσιάζεται συχνότερα κατά τους πρώτους 6 μήνες του θηλασμού και μπορεί να σας κάνει να νιώθετε πολύ κουρασμένη. Σε συνδυασμό με το άγχος και το εξουθενωτικό έργο της φροντίδας ενός νεογέννητου, μπορεί να νιώθετε σαν να σας έχει χτυπήσει τρένο. Παρότι μπορεί να είναι πολύ άβολη, η μαστίτιδα αντιμετωπίζεται εύκολα στις περισσότερες περιπτώσεις.

Πώς να αναγνωρίσετε τη μαστίτιδα;

Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται στον έναν μαστό. Μπορεί να νιώσετε πόνο ή να παρατηρήσετε ότι ο μαστός σας είναι κόκκινος, σκληρός, πρησμένος και θερμός στην ψηλάφηση. Εάν νιώσετε ένα εξόγκωμα στον μαστό σας, αυτό πιθανώς οφείλεται σε κάποιον αποφραγμένο γαλακτοφόρο πόρο. Μπορεί επίσης να παρουσιάσετε γριπώδη συμπτωματολογία, πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγία και κόπωση.

Εάν ο πόνος αρχίσει να αυξάνεται, εάν οι αδένες στο λαιμό ή στη μασχάλη σας είναι πρησμένοι ή εάν έχετε πυρετό, συμβουλευθείτε τον γιατρό σας, για να λάβετε κατάλληλη θεραπεία.

Τι προκαλεί τη μαστίτιδα;

Η μαστίτιδα αποτελεί συχνά μία επιπλοκή της συσσώρευσης γάλακτος στον μαστό. Αυτό συμβαίνει κυρίως τις πρώτες εβδομάδες μετά από τον τοκετό, όταν μητέρα και μωρό εξοικειώνονται με την τεχνική του θηλασμού. Όταν η τεχνική του θηλασμού είναι λανθασμένη, η σύλληψη του στήθους από το μωρό φτωχή και η απομάκρυνση του γάλακτος από αυτό ανεπαρκής, αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης μαστίτιδας. Η μαστίτιδα μπορεί να συμβεί επίσης εάν ακολουθείτε συγκεκριμένο ωράριο θηλασμών ή εάν παραλείπετε κάποιους θηλασμούς (π.χ. εάν επιστρέψατε στην εργασία σας ή εάν ταξιδεύετε). Η λανθασμένη τοποθέτηση του μωρού στο στήθος αποτελεί μία πολύ συχνή αιτία της συμφόρησης του μαστού και κατ’ επέκταση της μαστίτιδας. Οπότε βεβαιωθείτε ότι η θηλή σας βρίσκεται στην κατάλληλη θέση, βαθιά μέσα στη στοματική κοιλότητα του μωρού σας. Ενθαρρύνετε το μωρό σας να αδειάζει πλήρως τον μαστό κατά τον θηλασμό, για να προλάβετε τη συσσώρευση του γάλακτος. Ξεκινήστε το νέο τάισμα με τον μαστό με τον οποίον τελειώσατε τον προηγούμενο θηλασμό, για να είστε σίγουρη ότι ο μαστός έχει αδειάσει εντελώς.

Αντί να ακολουθήσετε κάποιο συγκεκριμένο πρόγραμμα θηλασμού με μεγάλα μεσοδιαστήματα μεταξύ των γευμάτων, στη διάρκεια των οποίων το γάλα μπορεί να συσσωρευτεί και να προκαλέσει φλεγμονή στον μαστικό ιστό, θηλάστε το μωρό σας κατά απαίτηση του, με τα πρώτα σημάδια πείνας (π.χ. αυξημένη εγρήγορση, ψάξιμο με το κεφάλι ή μάσημα). Η σωστή πρακτική θηλασμού μπορεί να κάνει θαύματα όσον αφορά την προστασία σας από τη μαστίτιδα και ταυτόχρονα σας προστατεύσει από άλλες ενοχλήσεις όπως είναι οι επώδυνες ή πληγωμένες θηλές.

Το διαρρηγμένο δέρμα των θηλών αποτελεί ανοιχτή «πύλη» εισόδου για τα μικρόβια. Έτσι, τα βακτήρια ή οι μύκητες μπορούν να εισέλθουν στον μαστικό ιστό, προκαλώντας λοιμώξεις. Η σωστή τοποθέτηση του μωρού στο στήθος, θα του επιτρέψει να θηλάσει χωρίς να σας προκαλεί πόνο. Ωστόσο, εάν υποφέρετε από επώδυνες θηλές ή θηλές με ραγάδες, χρησιμοποιήστε επιθέματα στήθους, που μπορούν να επιταχύνουν τη διαδικασία επούλωσης.

Κάθε αίτιο άσκησης σταθερής πίεσης στο στήθος σας μπορεί επίσης να οδηγήσει σε μαστίτιδα. Αυτό σημαίνει ότι ένας στηθόδεσμος θηλασμού που δεν εφαρμόζει καλά, τα στενά ρούχα, η ζώνη ασφαλείας ή αν κοιμάσαι μπρούμυτα μπορεί να αποτελέσουν αιτίες φλεγμονής.

Η χρήση πιπίλας ή μπιμπερό στο μωρό σας πριν από την εδραίωση του θηλασμού, είναι μία ακόμη πιθανή αιτία μαστίτιδας. Εάν δώσετε στο μωρό σας πιπίλα πολύ νωρίς, μπορεί να του προκαλέσει σύγχυση θηλών και έτσι να αρχίσει να αρνείται τον μαστό, διακόπτοντας έτσι τη ρουτίνα του θηλασμού.

Πώς να αντιμετωπίσετε τη μαστίτιδα;

Ο γιατρός σας πιθανώς θα σας χορηγήσει αντιβιοτικά, τα οποία συνήθως είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της λοίμωξης. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλα πράγματα που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι για να ανακουφιστείτε και να επιταχύνετε την ανάρρωση.

Μην σταματήσετε να θηλάζετε στη διάρκεια του επεισοδίου της μαστίτιδας. Ο θηλασμός όχι μόνο δεν θα βλάψει το μωρό σας, αλλά μπορεί να συμβάλλει στην ανακούφιση από την πίεση στον μαστό που φλεγμαίνει. Προτού θηλάσετε, εφαρμόστε μία ζεστή πετσέτα στον προσβεβλημένο μαστό για 10-15 λεπτά. Αυτό θα συμβάλλει στη χαλάρωση του ιστού και στην απελευθέρωση της ροής του γάλακτος. Ένα ήπιο μασάζ, τόσο πριν όσο και στη διάρκεια του θηλασμού, μπορεί επίσης να βοηθήσει τη ροή του γάλακτος.

Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας, εάν χρειάζεστε επιπρόσθετη ανακούφιση από τον πόνο.